Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm
Ngày 27/8/2026, Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm tổ chức buổi Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học với chủ đề “Nâng cao kĩ năng tổ chức hoạt động đọc trong dạy và học môn Tiếng Việt cấp tiểu học”. Chương trình do Cô Đỗ Ngọc Chi – Hiệu trưởng chủ trì, với sự tham dự của Tiến sĩ Trịnh Cam Ly – Chuyên viên Phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, Ban Giám hiệu cùng toàn thể giáo viên.
Điểm nổi bật của buổi sinh hoạt là giáo viên không chỉ xem và nhận xét một tiết dạy, mà cùng nhau nghiên cứu cách tổ chức hoạt động đọc, phân tích hệ thống câu hỏi, sản phẩm học tập và khả năng kết nối với các hoạt động Nói và nghe, Viết, Kể chuyện.
Ba bài dạy minh họa ở Khối 1, Khối 4 và Khối 5 đã mở ra những góc nhìn đa chiều về việc tổ chức đọc hiểu theo đặc điểm lứa tuổi, thể loại văn bản và năng lực thực tế của học sinh.
Ở Khối 1, bài “Giải thưởng tình bạn” cho thấy sự linh hoạt trong thiết kế câu hỏi phân hóa, sử dụng hình ảnh trực quan và đa dạng hóa hình thức tổ chức. Từ thảo luận, làm việc cá nhân, nhóm đôi đến ứng dụng công nghệ, giáo viên hướng đến việc giúp học sinh hiểu văn bản và tạo nền tảng cho hoạt động kể chuyện.
Ở Khối 5, bài thơ “Tiếng đàn Ba-la-lai-ca trên sông Đà” đặt ra yêu cầu quan trọng: muốn học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm, cần giúp các em hiểu chất liệu đời sống và bối cảnh lịch sử phía sau văn bản. Việc khai thác hoàn cảnh ra đời, đặc trưng thơ tự do, hình ảnh nghệ thuật và tình hữu nghị Việt – Nga được đặt trong mối liên hệ với hoạt động đọc hiểu và phát triển năng lực viết.
Với Khối 4, bài “Cây đa quê hương” tiếp tục cho thấy sức mạnh của việc khai thác từ ngữ, hình ảnh để hình thành kĩ năng quan sát, lựa chọn chi tiết và tạo lập ngôn ngữ miêu tả. Những kĩ thuật như Khăn phủ bàn, Lẩu băng chuyền, Lăng kính cá nhân góp phần tạo nên không gian học tập tích cực, nơi mỗi học sinh được suy nghĩ, chia sẻ và thể hiện góc nhìn riêng.
Từ quá trình nghiên cứu và thảo luận, Tiến sĩ Trịnh Cam Ly nhấn mạnh một số định hướng cốt lõi:
* Hiểu chất liệu đời sống trong văn bản để giúp học sinh tiếp cận tác phẩm bằng sự hiểu biết thay vì cảm thụ áp đặt.
* Dạy học theo đặc trưng thể loại, bởi mỗi kiểu văn bản cần một con đường tiếp cận phù hợp.
* Chủ động kiến tạo hệ thống câu hỏi đọc hiểu trên cơ sở mục tiêu bài học, năng lực học sinh và sản phẩm đầu ra; không lệ thuộc máy móc vào câu hỏi trong sách giáo khoa.
* Kết nối đọc với nói, nghe, viết và kể chuyện, để hoạt động đọc trở thành nền tảng phát triển năng lực ngôn ngữ một cách liên tục.
* Đặt văn bản trong mạch chủ đề, qua đó giúp học sinh nhận ra những giá trị, phẩm chất và thông điệp mà chương trình hướng đến.
* Ứng dụng công nghệ và AI có mục đích, ưu tiên giá trị sư phạm và hiệu quả học tập thay vì sử dụng công nghệ chỉ để tạo sự mới lạ.
Một vấn đề rất đáng suy ngẫm được đặt ra trong buổi sinh hoạt là làm thế nào để dung hòa giữa việc phát huy vai trò chủ thể của học sinh và vai trò dẫn dắt của giáo viên. Học sinh cần được tự khám phá, suy nghĩ và bày tỏ; đồng thời, giáo viên cần có chiều sâu chuyên môn, khả năng dẫn dắt và truyền cảm hứng để giúp các em đi đến những tầng hiểu biết sâu hơn. Qua trao đổi, giáo viên Nguyễn Bỉnh Khiêm cùng thống nhất một nhận thức quan trọng: Dạy đọc không phải là giúp học sinh trả lời đúng các câu hỏi trong sách giáo khoa. Một bài đọc tốt cần mở ra dòng chảy từ đọc - hiểu - cảm nhận - kết nối - nói - viết - sáng tạo. Vì thế, mỗi câu hỏi được đặt ra cần được cân nhắc về giá trị mà nó mang lại cho quá trình hình thành năng lực của học sinh. SGK là điểm tựa, nhưng giáo viên cần là người kiến tạo. Công nghệ và AI là công cụ, nhưng giá trị cuối cùng vẫn nằm ở mục tiêu học tập và sự tiến bộ của học sinh. Đây cũng chính là tinh thần của sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: Không tìm một “bài dạy hoàn hảo”, mà cùng nhau tìm cách để việc học của học sinh ngày càng tốt hơn.
Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Trịnh Cam Ly đã dành thời gian đồng hành, quan sát, trao đổi và chia sẻ những góc nhìn chuyên môn sâu sắc, thiết thực. Những góp ý của Cô không chỉ giúp giáo viên nhìn lại từng hoạt động dạy học, mà quan trọng hơn, giúp mỗi thầy cô nhìn sâu hơn vào cách học sinh suy nghĩ, cảm nhận và hình thành năng lực qua mỗi văn bản. Sự tận tâm, cởi mở và những gợi mở giàu giá trị thực tiễn của Cô đã góp phần tạo nên một không gian chuyên môn chân thành, nơi mỗi giáo viên được học hỏi, suy ngẫm, điều chỉnh và trưởng thành hơn trong nghề. Trân trọng cảm ơn Cô – và mong tiếp tục được đồng hành cùng Cô trong những hành trình chuyên môn phía trước.
Tih Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português